„Jajko na świątecznym stole”

Zbliżają się Święta Wielkanocne. Z tej okazji zapraszamy do lektury książki Józefa Smosarskiego „Oblicza świąt” . Przeczytamy w niej o genezie wielu polskich obrzędów i zwyczajów świątecznych.

Rozdział pt. „Jajko na świątecznym stole” mówi o nieodłącznym symbolu świąt Wielkanocnych – o  j a j k u 🙂 .

 Z rozdziału dowiadujemy się m.in. że:

  • zwyczaj malowania jaj wielkanocnych znany był nie tylko w okresie staropolskim —> wywodzi się on już z czasów cesarstwa rzymskiego ;
  • podarowanie komuś pisanki było odczytywane jako dowód sympatii –> Dorastający chłopak (…) poczuwszy wolę bożą do którejś z dziewcząt, czeka uroczystości Zmartwychwstania Pańskiego; wtedy wyraża jej swoje uczucia miłosne przez doręczenie pisanki ;
  • pisankami obdarowywano nie tylko żywych, ale i zmarłych – w jajku upatrywano bowiem kwintesencję życia i jego potencję, możliwość odrodzenia, ciągłości trwania. –> Pisankami dekorowano nagrobki na cmentarzach (zarówno prawosławnych, jak i katolickich).

 Polecamy również inne rozdziały książki mówiące o dawnych wielkanocnych obrzędach i uroczystościach:

  • „Pasja w Polsce średniowiecznej” ,
  • „Procesja palmowa” ,
  • „Wielki Tydzień i Zmartwychwstanie w tradycji ludowej” ,
  • „Najsławniejsze misterium wielkanocne” .

 Zapraszamy do l e k t u r y . Życzymy wesołych Świąt Wielkanocnych i oczywiście …smacznego j a j k a!

wydrapywanki_450x301

Reklamy

Żegnaj zimo !

Uroczyście inaugurujemy początek wiosny na naszym Blogu 🙂 . Sięgamy  z tej okazji do książki „POLSKI ROK OBZĘDOWY”  Janusza Kamocki i Jacka Kubieni , gdzie w rozdziale pt. „M a r z a n n a” czytamy o znaczeniu topienia tej słomianej kukli – symbolizującej koniec zimy . Ponadto dowiemy się: skąd przywędrował do nas ten sięgający czasów średniowiecza zwyczaj. Skąd się wywodzi nazwa „marzanna” ? W jakim celu się ją topi? Co symbolizuje jej unicestwienie? I dlaczego przedstawiana jest ona zazwyczaj w postaci kobiecej 😉 ?

ac765e7b08a59d456392330acb20e1e4

Zapraszamy do lektury i życzymy pięknej w i o s n y  🙂

spring-tree-1333123084yhA

Andrzejkowe tradycje

Pocie, pocie trzensam cie

Świnty Andrzeju prosza cie,

Raćże mi objawić,

Z kim jo bydem życie trawić.

W wigilię dnia św. Andrzeja sięgamy do książki „Ludowe tradycje : dziedzictwo kulturowe ludności rodzimej w granicach województwa śląskiego” , gdzie czytamy o dawnych wróżbach – przed wszystkim – matrymonialnych stosowanych przez dziewczęta w celu poznania przyszłości:

  • Lanie wosku lub ołowiu do naczynia z wodą ;
  • przestawianie butów od kąta izby do drzwi ;
  • wpuszczanie do kręgu gąsiora z zamkniętymi oczyma ;
  • liczenie kołków w płocie bądź naręcza drzew narąbanych na opał … – to tylko niektóre ludowe „sposoby” poznania przyszłości wymienione w polecanej publikacji. Chcesz poznać więcej tradycyjnych, śląskich wróżb? Sięgnij do polecanej publikacji. Polecamy!

i-ludowe-tradycje-dziedzictwo-kulturowe-ludnosci-rodzimej-barbara-bazielich-red

Ludowe zwyczaje wielkanocne

Przyszli my tu po dyngusie, / Ino nas do izby wpuśćcie! / Jajek, chleba, sera dajcie / I kiełbaski nie żałujcie!

Zbliża się Wielkanoc. Sięgamy dziś do książki Zenona Gierały „Cztery pory roku w obrzędach i podaniach ludowych” . W części poświęconej o wiosennym świętom czytamy :

  • o Kwietnej (Palmowej) Niedzieli i o tym, z czego przygotowywano polskie palmy ;
  • o pisankach – kraszankach , malowanych jajkach… ;
  • o tym, jak uzyskać naturalne farby (żółtą, zieloną, niebieską, brązową) do barwienia jaj ;
  • o dawniej nazwie świąt wielkanocnych ;
  • o dniu świętego Lejka – czyli o lanym poniedziałku.

Zapraszamy do lektury 🙂

56bb535246950

Na marginesie dodamy, że jakiś czas temu odbyło się u nas interesujące spotkanie zatytułowane „Palmy, Pascha, Pesach”. Tomasz Kuba Kozłowski przybliżył na nim klimat kresowych świąt wielkanocnych.

2d

Zdjęcie pobrane ze strony internetowej. 

Zwyczaje karnawałowe na Opolszczyźnie

Kończy się karnawał. Dlatego sięgamy dziś do wypisów Teresy Smolińskiej pt.”Tradycyjne zwyczaje i obrzędy śląskie” gdzie w rozdziale pt. Karnawałowe obrzędy na Śląsku Opolskim czytamy o wyjątkowych opolskich zwyczajach -sięgających czasów średniowiecza.

Czym charakteryzuje się:

  • wodzenie niedźwiedzia,
  • babski comber,
  • chowanie basa?

Na te i wiele innych pytań odpowiada polecana lektura.